Luns, 11 de febreiro de 2008
Vai xa para tres anos que en España se deu un debate sesgado e interesado: o debate sobre o referendo da Constitución Europea. Após eses tres anos e certos reveses, a “construción europea” avanza logo da aprobación en Francia do Tratado de Lisboa, aprobación certamente relevante se temos en conta que foi en grande medida o “non” francés o que paralizou o anterior intento.
O referendo do tratado constitucional serviu en España para moi pouco. A cidadanía non sabía en grande medida que era realmente o que votaba, e certamente o goberno tampouco puxo moito empeño en informar, até tal punto que incorreu nunha situación case delictiva: son os partidos políticos quen teñen que tentar inclinar o voto, nunca os gobernos, mais no caso dese tratado o goberno español investiu moitos fondos en pedir o “si”, pagando anuncios en prensa, contratando ao máis variopinto da sociedade para pedir o voto (por exemplo, Cruyf ou Butragueño), obviando en todo momento a posibilidade dun debate serio e a fondo sobre o tratado constitucional.
A ocasión serviu, entre outras cousas, para criminalizar ao nacionalismo galego, quen, consecuente cos seus principios, defendeu o “non” a un tratado deseñado dende a dereita, coa mirada posta no capital e cunha regulación de dereitos sociais moi nimia. Sen embargo, fuxindo de debates e razóns, tanto PP como PSOE aproveitaron para dicir que o nacionalismo se opuña a Europa, sen entrar en máis matizacións: ou estás conmigo ou contra min.
Quizais non sexa ao nacionalismo a quen se lle poidan dar leccións neste senso. Moito antes de que existise o PP, moito antes de que se vislumbrase tal proceso, con Europa dividida en dous na segunda grande guerra mundial, o máximo expoñente do nacionalismo, Alfonso Daniel Rodríguez Castelao, remataba a súa obra máis importante, o Sempre en Galiza, pedindo a constitución do que el daba en chamar “os Estados unidos de Europa”. O que acontece é que xa el entón, e nós agora, tiñamos moi claro que a construción europea non podía ser a calquera prezo nin facerse de calquera maneira, e dende logo ten que ser unha construción pensada para as persoas e os pobos, baseada na igualdade e na extensión dos dereitos da cidadanía.
Aquel referendo pasou en España sen pena nin gloria, e nin sequera a metade do censo acudiu a votar. O que en calquera democracia minimamente seria invalidaría a votación, aquí non significou nada, posto que o referendo non era vinculante, isto é, o goberno de turno ía poder acabar facendo o que quixera, e de feito xa o tiña decidido de antemán.
Pero, ao contrario que en España, noutros países a situación foi distinta. Houbo algúns que optaron directamente por non preguntarlle á cidadanía, o cal é máis que censurábel: pode aprobarse unha “constitución”, unha norma de carácter fundamental, sen referendo? Onde se produciron os referendos, houbo resultados dispares, pero houbo dous que paralizaron o proceso: os “non” de Holanda, primeiro, e, sobre todo, Francia, estancaron o proceso.
Pero os grandes ideólogos desta nova Europa neoliberal non ficaron contentos. Facendo apaños aquí e aló, deseñaron un novo tratado, o de Lisboa, e desta volta, curáronse en saúde.
O tratado é practicamente de idéntico contido ao que por aquel entón ficou na cuneta, pero desta volta aseguráronse de que saíse adiante. Se o problema estaba en Francia, pois sáltase o problema. O parlamento francés acaba de aprobar, sen consulta cidadá, este novo tratado. Consultar á cidadanía, para que? Para que nos diga que non?
É realmente moi triste a concepción que a clase política internacional ten da democracia. Semella que só lles interesa cando lles da a razón.
Comentarios Recentes